Transhumanism: con người đã là những... "siêu nhân" từ hàng ngàn năm trước

Transhumanism: chúng ta đã là những "siêu nhân" từ hàng ngàn năm trước.

Có bao giờ bạn tự hỏi, ranh giới thực sự của "con người" nằm ở đâu?

Mỗi sáng thức dậy, khi bạn đeo cặp kính cận lên mắt để nhìn rõ thế giới, hay nhâm nhi một ly cà phê để đánh thức sự tỉnh táo của não bộ, bạn thực chất đã bước qua ranh giới sinh học tự nhiên của mình.

Chúng ta thường nghĩ về "transhumanism" (thuyết hậu nhân bản) như những viễn cảnh xa xôi của phim khoa học viễn tưởng, nơi con người cấy chip vào não hay thay thế cơ thể bằng máy móc... Nhưng thực tế, lịch sử nhân loại chính là lịch sử của những nỗ lực không ngừng nghỉ để vượt thoát khỏi những giới hạn của tự nhiên (Harari, 2011).

Hãy cùng Flowable thử nhìn lại dòng chảy văn minh con người:

Khi người Sumer cổ đại khắc những ký tự đầu tiên lên phiến đất sét, họ đã thực hiện một bước nhảy vọt về công nghệ: họ "thuê mượn" (outsource) trí nhớ của mình ra vật chất bên ngoài, vượt qua giới hạn lưu trữ hạn hẹp của bộ não sinh học.

Hay khi những nhà khắc kỷ (Stoics) La Mã như Marcus Aurelius rèn luyện tư duy để giữ tâm trí bình thản giữa bão tố, họ đang cài đặt một "phần mềm tâm thức" (mindware) lý trí và ưu việt hơn để kiểm soát những phản ứng cảm xúc nguyên thủy (Irvine, 2009).

Từ việc dùng lửa để tiêu hóa thức ăn tốt hơn, cho đến việc dùng ngôn ngữ để kết nối tư duy, chúng ta vốn dĩ đã luôn tìm cách "hack" vào thực tại để cải thiện chất lượng cuộc sống.

Đến kỷ nguyên hiện đại, sự mở rộng này càng trở nên mạnh mẽ. Theo thuyết "tâm trí mở rộng" (the extended mind), chiếc điện thoại thông minh hay máy tính xách tay của bạn thực chất không chỉ là công cụ, mà đã thực sự trở thành một phần của quá trình nhận thức, một "phần mềm" nâng cấp cho tư duy của bạn (Clark và Chalmers, 1998).

Ngày nay, chúng ta là những sinh vật cơ khí hóa (cyborgs) tự nhiên: sử dụng Google như một thùy não chứa kiến thức, sử dụng social media như một hệ thống kết nối cảm xúc mở rộng, sử dụng AI như một phần vỏ não tư duy kết nối với ký ức nhân loại.

Chúng ta làm tất cả những điều này không phải để chối bỏ bản chất tự nhiên của chính mình, mà để khỏa lấp những lỗ hổng và thiếu sót về mặt sinh học: nơi nỗi sợ hãi, trí nhớ hữu hạn và những tổn thương tinh thần khiến bạn không trọn vẹn.

Vậy nên, bản chất của transhumanism không nằm ở con chip hay dây điện, mà nằm ở khát vọng hướng đến một cuộc sống ít khổ đau hơn... so với tổ tiên của chúng mình.

Nhưng Flowable tin rằng: thay vì chờ đợi những công nghệ can thiệp trực tiếp vào não bộ trong tương lai, chúng ta đang nắm trong tay những công cụ mạnh mẽ nhất: đó là tri thức khoa học và kỹ năng tâm lý.

"Công nghệ" tối tân nhất mà bạn có thể áp dụng ngay lúc này chính là sự thấu hiểu về cơ chế vận hành của chính mình.

Khi bạn áp dụng kiến thức về khoa học não bộ (neuroscience) để hiểu về dopamine và thiết lập lại thói quen, bạn đang tối ưu hóa hiệu suất làm việc. Khi bạn rèn luyện các kỹ năng tâm lý như chánh niệm (mindfulness) hay tư duy nhận thức để điều hướng cơn giận và sự lo âu, bạn đang chủ động lập trình lại trạng thái sức khỏe tinh thần của mình.

Đó là lúc chúng ta thực sự làm chủ cỗ máy sinh học này để trở nên khỏe mạnh hơn, minh mẫn hơn, hiệu suất hơn, và hạnh phúc hơn.

Transhumanism, suy cho cùng, chính là hành trình dùng trí tuệ để nâng cấp trí tuệ và trải nghiệm sống của mình, và Flowable tin, đó là một hành trình đáng theo đuổi.

By Flowable

-

Tài liệu tham khảo:

Clark, A. and Chalmers, D. (1998) ‘The Extended Mind’, Analysis, 58(1), pp. 7–19.

Harari, Y.N. (2011) Sapiens: A Brief History of Humankind. London: Harvill Secker.

Irvine, W.B. (2009) A Guide to the Good Life: The Ancient Art of Stoic Joy. Oxford: Oxford University Press.