Một thói quen giản đơn giúp bạn tìm lại sự cân bằng

Đã bao giờ bạn bước ra khỏi phòng làm việc ngột ngạt, đi dạo một chút, và tự nhiên thấy... dễ thở hơn?

Chỉ một khoảnh khắc rất nhỏ thôi, nhưng bạn cảm nhận rõ rằng mình nhẹ đi một chút, đầu óc sáng ra một chút, và trái tim bớt nặng nề một chút.

Thực chất, đây là một hiệu ứng "chữa lành" bởi thiên nhiên mà khoa học đã rất nhiều lần minh chứng, một điều mà Flowable tin rằng sẽ đặc biệt hữu ích cho những ai đang phải trải qua stress hay burnout nơi cuộc sống đô thị.

Một nghiên cứu của Hunter và đội ngũ (2019) tại Đại học Michigan (một nghiên cứu khá nổi tiếng trong lĩnh vực nature-based mental health) đã chỉ ra rằng: chỉ cần khoảng 20–30 phút ở không gian xanh, nồng độ cortisol (hormone căng thẳng của cơ thể) sẽ được giảm đi đáng kể. Nhờ đó, tâm trí được trở nên thư giãn hơn, và cảm nhận về stress được giảm nhẹ.

Điều thú vị là bạn không cần phải thiền, không cần vận động mạnh, hay thực hiện việc gì phức tạp cả. Bạn chỉ cần ngồi dưới bóng cây, hoặc đi bộ chậm rãi, hay đơn giản là để mắt được nghỉ ngơi giữa màu xanh. Vì chính việc "hiện diện trong thiên nhiên" thôi cũng đã mang lại những hiệu ứng tâm lý tuyệt vời rồi.

Và nếu bạn để ý, bạn sẽ thấy điều này hợp lý đến kỳ lạ: con người không sinh ra để nhìn vào màn hình 8 tiếng mỗi ngày, hoặc nhốt bản thân trong những bức tường kín. Chúng ta sinh ra gần ánh nắng, mặt đất, gió và tiếng lá... Đó mới là môi trường tự nhiên nơi con người phát triển, là nơi cơ thể và tâm trí của chúng ta được tiến hoá để thích nghi và thuộc về.

Một nghiên cứu tổng quan của Meredith và cộng sự (2020) đã củng cố thêm điều đó. Họ phân tích nhiều nghiên cứu và phát hiện ra rằng: chỉ 10–20 phút tiếp xúc với thiên nhiên cũng đủ để cải thiện mood, tăng sự thư giãn và phục hồi khả năng tập trung, nhờ việc kích hoạt cơ chế attention restoration (tái phục hồi sự chú ý). Đây là một cơ chế cho phép não bộ được “reset” khi được đặt trong môi trường ôn hoà và ít áp lực. Có thể hình dung, attention restoreation giống như việc não bộ của bạn được "rửa sạch và làm mới" vậy.

Hoặc nói đơn giản hơn: khi bạn kiệt sức vì cố gắng tập trung, đôi khi bạn chỉ cần… bước ra ngoài, tiếp xúc với thiên nhiên, và tâm trí sẽ tự "chữa lành" chính nó.

Nhưng điều mà nghiên cứu khó diễn tả nhất (và cũng là điều mà ai trong chúng ta cũng đều cảm nhận được) chính là cái cảm nhận mà thiên nhiên đánh thức. Khi bạn đứng dưới khoảng trời mở, khi ánh sáng rót xuống tự nhiên thay vì phát ra từ màn hình, khi những cơn gió mùa thu lướt qua mái tóc bạn... có một điều gì đó bên trong khiến chúng ta cảm thấy như được dịu lại. Giống như một nụ cười thoải mái, một tiếng nói rất dịu dàng rằng: “mọi thứ vẫn ổn”, và từng nhịp thở vẫn nhẹ nhàng sự bình yên.

Ở khoảnh khắc đó, hệ thần kinh phó giao cảm (parasympathetic nervous system) được kích hoạt. Đây chính là cơ chế sinh học của cảm giác "thư giãn". Và bạn sẽ nhận ra: đôi khi mình không cần một kỳ nghỉ dài, không cần một chuyến đi xa, chỉ cần một chút không gian xanh để trở về với nhịp điệu tự nhiên của chính mình.

Vì vậy, 20 phút không phải là một thói quen xa xỉ. Trong ngày làm việc, khi bạn thấy mình bắt đầu đuối sức, thay vì cố “đẩy thêm một chút”, hãy cho bản thân một vòng đi bộ quanh khu nhà, một khoảnh khắc đứng dưới ánh nắng, hoặc một hơi thở sâu bên cạnh hàng cây. Không cần những bản kế hoạch hay chiếc màn hình smartphone, chỉ cần bạn cho phép mình hiện diện.

Rồi một lúc nào đó, bạn sẽ nhận ra những thay đổi rất nhẹ nhàng: bạn sẽ bình tĩnh hơn trong những cuộc họp căng thẳng, bạn quay lại công việc với cái đầu sáng hơn, bạn ngủ sâu hơn, và bạn thấy lòng mình rộng hơn một chút.

Đó cũng là điều Flowable luôn tin: đôi khi, điều chữa lành nhất không nằm ở những phương pháp phức tạp, mà nằm ở những khoảnh khắc đời thường và gần gũi khi chúng ta cho phép mình được sống đúng với bản chất của con người:

Một sinh vật thuộc về tự nhiên, chứ không phải một thế giới của những công trình, ứng dụng, hay máy móc.

By Flowable

-

Tài liệu tham khảo:

Hunter, M.C.R. et al. (2019) ‘Urban Nature Experiences Reduce Stress in the Context of Daily Life: The Nature Pill’, Frontiers in Psychology, 10, 722.

Meredith, G.R. et al. (2020) ‘Minimum Time Dose in Nature to Positively Impact the Mental Health of College-aged Students: A Scoping Review’, Frontiers in Psychology, 10, 2942.