Xây "pháo đài nội tâm" cho hôm nay và cả những ngày khó khăn nhất

"Tâm trí là vương quốc của riêng nó, và tự nó có thể biến địa ngục thành thiên đường, hoặc thiên đường thành địa ngục."

Khi đại thi hào John Milton viết những dòng này trong thiên sử thi Paradise Lost vào thế kỷ 17, ông đã chạm đến một sự thật mà mãi đến thế kỷ 21, khoa học thần kinh (neuroscience) mới có thể chứng minh. Đó là quyền năng tối thượng của một tâm trí được rèn luyện.

Thông thường, chúng ta có xu hướng nhìn nhận sức khỏe tinh thần theo cơ chế "sửa chữa" (reactive). Tức là, chúng ta chỉ bắt đầu quan tâm đến tâm trí khi nó đã "đổ bệnh": khi những lo âu, stress hay trầm cảm đã bắt đầu tàn phá cuộc sống. Chúng ta đối xử với bộ não như một chiếc răng sâu: khi nào đau mới bắt đầu đi khám.

Nhưng tại Flowable, chúng mình muốn đề xuất một góc nhìn khác, một góc nhìn mang tính "kiến tạo" (proactive) hơn. Và đó là lý do cái đích sau cùng mà Flowable muốn hướng đến, chính là "Mental Fitness", hay sự mạnh mẽ và tráng kiện của tinh thần.

Hãy hình dung thế này:

Một người không bị bệnh tim không có nghĩa là họ đủ sức khỏe để chạy marathon. Một người chưa ung thư không nghĩa là họ đủ sức bền và dẻo dai để gồng gánh cuộc sống. Tương tự, một người không bị trầm cảm hay lo âu, không có rối loạn hay vấn đề tâm lý gì nghiêm trọng, không có nghĩa là họ đang sở hữu một nền tảng tinh thần đủ kiên cường cho thành công và hạnh phúc.

Sức khỏe tinh thần thực sự không phải là trạng thái khi không có đau khổ hay tổn thương. Nó còn là khả năng vận hành tối ưu nhất của các chức năng nhận thức trong cuộc sống hàng ngày.

Đó là khi vỏ não trước trán (prefrontal cortex) đủ sắc bén để đưa ra những quyết định sáng suốt giữa tâm bão áp lực. Đó là khi hệ viền (limbic system) được huấn luyện để không phản ứng thái quá trước những kích thích cực đoan. Đó là năng lực "antifragile" (khả năng chống lại sự mong manh, như Nassim Taleb từng chia sẻ), giúp bạn không chỉ chịu đựng được nghịch cảnh, mà còn trở nên mạnh mẽ hơn, khôn ngoan hơn sau mỗi lần va vấp.

Một tâm trí tráng kiện biết cách tự sản sinh dopamine từ vẻ đẹp của một tia nắng sớm, thay vì lệ thuộc vào những like/share ảo. Nó biết tìm thấy sự tĩnh tại trong một thế giới ồn ào. Biết tìm thấy sự điềm tĩnh trong những tình huống căng thẳng. Đó mới là đỉnh cao của nghệ thuật sống.

Nhưng cũng giống như cơ bắp, sự khoẻ mạnh này không tự nhiên sinh ra. Nó là kết quả của quá trình "tập gym" cho não bộ thông qua tư duy, lối sống và thói quen.

Mỗi trang sách bạn đọc, mỗi bữa ăn giàu Omega-3, mỗi giấc ngủ sâu, và mỗi phút giây chánh niệm chính là những "bài luyện tập" cho não bộ. Bạn đang gia tăng chỉ số BDNF (Brain-Derived Neurotrophic Factor) – một loại protein dưỡng thần giúp tâm trí dẻo dai và trẻ trung hơn.

Do đó, đừng đợi đến khi tâm hồn rệu rã mới bắt đầu tìm thuốc. Hãy chủ động xây dựng cho mình một "pháo đài nội tâm" vững chãi, không phải chỉ cho hôm nay, mà còn cho những ngày tháng khó khăn nhất của sau này.

By Flowable