Chỉ khi bạn vững vàng, thế giới xung quanh bạn mới có thể an yên.

Yêu thương bản thân không phải là sự nuông chiều.

Mà còn là một mệnh lệnh đạo đức.

Có một hiểu lầm tai hại mà xã hội hiện đại, với văn hóa tôn sùng sự bận rộn (hustle culture), đã gieo vào tâm trí chúng ta:

Rằng việc chăm sóc bản thân là một phần thưởng xa xỉ. Rằng bạn chỉ được phép nghỉ ngơi sau khi đã hoàn thành mọi trách nhiệm với thế giới. Rằng bạn chỉ được phép lắng nghe cảm xúc của mình, sau khi đã vắt kiệt sức lực cho công việc và người khác.

Tại Flowable, chúng mình muốn phản biện lại tư duy này bằng một góc nhìn quyết liệt hơn:

Chăm sóc bản thân không phải là việc bạn làm khi rảnh rỗi. Đó thậm chí còn là một trách nhiệm đạo đức tối cao mà bạn cần phải thực hiện, trước hết và trên hết.

Tại sao lại là "đạo đức"?

Bạn hãy nhìn nhận cơ thể và tâm trí bạn như một công cụ duy nhất mà bạn có để tương tác với cuộc đời. Nếu công cụ đó cùn mòn, rỉ sét và hỏng hóc, bạn có thể tạo ra giá trị gì cho thế giới?

Các nghiên cứu về khoa học thần kinh (neuroscience) đã chỉ ra một cơ chế sinh học tàn nhẫn nhưng chân thực:

Khi bạn kiệt quệ, thiếu ngủ và stress kéo dài, vùng vỏ não trước trán (prefrontal cortex) — nơi chịu trách nhiệm cho sự thấu cảm, ra quyết định sáng suốt và kiểm soát cảm xúc — sẽ trở nên suy yếu. Lúc này, não bộ chuyển sang chế độ sinh tồn (survival mode). Và điều này có ý nghĩa gì?

Một người đang ở trong chế độ sinh tồn (khi prefrontal cortex suy yếu) sẽ không thể thật sự hành xử trí tuệ. Họ dễ nổi nóng, phán xét và thiếu kiên nhẫn. Họ sẽ không thể sáng suốt, lý trí và tư duy đúng việc nên làm. Mình tin bạn cũng đã từng trải nghiệm điều này. Những cơn giận xấu xí nhất thường đến khi bạn đang căng thẳng, và những sai lầm tai hại nhất thường xảy ra sau một đêm không được ngủ ngon.

Vậy nên, khi bạn bỏ bê chính mình, bạn không chỉ đang làm hại bản thân, mà bạn đang tước đi của những người xung quanh (gia đình, đồng nghiệp, con cái) cơ hội được tương tác với phiên bản tử tế nhất, trí tuệ nhất và sắc bén nhất của bạn.

Sự hy sinh mù quáng, đến mức hủy hoại sức khỏe thể chất và tinh thần của chính mình, thực chất không phải là lòng tốt. Đó là sự vô trách nhiệm được ngụy trang dưới lớp vỏ của sự tận tụy.

Triết lý của chúng mình rất rõ ràng:

Bạn không thể rót nước từ một chiếc cốc trống rỗng. Một chiếc lá rách chỉ có thể đùm bọc vài chiếc lá te tua. Một người cạn kiệt sức khoẻ, sẽ không có khả năng để giúp đỡ được ai.

Để có thể gánh vác trách nhiệm, để trở thành chỗ dựa đáng tin cậy cho người khác, bạn buộc phải sở hữu một nội lực vững vàng. Nội lực đó đến từ những bữa ăn giàu dinh dưỡng giúp cơ thể bạn tái tạo, từ những giấc ngủ sâu phục hồi các kết nối thần kinh, từ việc rèn luyện tinh thần để gìn giữ được sự bình an nội tại. Đó là sự kết hợp hài hòa giữa việc tối ưu hóa hiệu suất và nuôi dưỡng lòng trắc ẩn.

Yêu lấy bản thân, vì thế, cũng chính là một hành trình kỷ luật. Nó đòi hỏi bạn phải dũng cảm nói "không" với những thứ độc hại, phải kiên trì xây dựng những thói quen lành mạnh ngay cả khi lười biếng, và phải học cách tha thứ cho những điểm thiếu sót của chính mình.

Đừng đợi đến khi gục ngã mới bắt đầu học cách yêu thương. Hãy xem việc bảo dưỡng "cỗ máy" thân-tâm-trí này là ưu tiên hàng đầu trong danh sách việc bạn cần làm mỗi ngày. Bởi vì chỉ khi bạn vững vàng, thế giới xung quanh bạn mới có thể an yên.

Nếu bạn đang tìm kiếm một lộ trình khoa học để bắt đầu hành trình "bảo dưỡng" này mà không bị choáng ngợp, cuốn E-book "Habit Formation: Xây dựng thói quen cho người bận rộn" của chúng mình có thể là viên gạch nền tảng đầu tiên.

Chúng mình không mang đến sự vỗ về, mà trao cho bạn phương pháp để xây dựng một lối sống bền vững, nơi kỷ luật và niềm vui song hành.

By Flowable